پیوند قرنیه شایعترین جراحی  پیوند بافت و در عین حال موفق ترین پیوند بافتی می باشد.

       درمان عیوب قرنیه با پیوند قرنیه  به دو دلیل اصلی مورد نیاز است:

  1. شکل نامنظم قرنیه:مانند قوز قرنیه
  2. کدورتهای قرنیه  به  سه دسته اصلی تقسیم می شوند :ناشی از افزایش آب قرنیه - ناشی از  تجمع مواد یا اسکار (به دلیل تپخال)  وپارگی قرنیه یا سوراخ شدن ان که در اینصورت برای حفظ چشم نیاز به ترمیم ان هستیم.

       در همه موارد مذکور پیوند قرنیه می تواند به دو شکل اصلی انجام شود :

       پیوند نفوذی یا کامل که در ان تمامی لایه های قرنیه با قرنیه دهنده جایگزین می شوند و دوم پیوند لایه ای که در ان فقط لایه های گرفتار در قرنیه جایگزین  می شوند در صورتیکه اختلال ساختمانی در جلوی قرنیه باشد لایه ی جلوی قرنیه جایگزین می شوند و در صورتیکه اختلال ساختمانی در پشت قرنیه باشد لایه ی پشتی  قرنیه جایگزین می شود.

       روش تهیه پیوند قرنیه

پیوند قرنیه شایعترین   پیوند اعضا در جهان است.قرنیه بافتی است که به طور عمده از جسد دارای قرنیه سالم تهیه می شود و در اختیار شخص نیازمند به ان تحت شرایط کنترل شده قرار می گیرد.تهیه قرنیه شامل اصول و مقرراتی است که بانک چشم با ایجاد تشکیلات مناسب برای ان اقدام می کند.

       این  اصول عبارتند از :

مشاوره قلب و ریه:

پیوند قرنیه عموما زیر بیهوشی عمومی انجام می شود.از این رو لازم است مشاوره قلب و ریه انجام شودتا با تایید سلامت قلب و ریه بیهوشی عمومی ممکن شود .البته بعضی از انواع پیوند نیاز به بیهوشی عمومی ندارند ولی تصمیم به انجام عمل تحت بیحسی موضعی  پیرو نوع عمل پیوند –شرایط بیمار و انتخاب جراح است.

استحمام :  قبل از عمل   بهتر است بیمار استحمام کند و سرو صورت و اطراف چشمها و پلکها را با شامپو کاملا بشوید تا الودگی میکروبی در این مناطق به حداقل کاهش یابد.

ناشتا بودن : حداقل شش ساعت قبل از عمل بیمار باید از خوردن و اشامیدن خودداری نماید و باصطلاح ناشتا باشد.البته داروهای مصرفی با کمی اب طبق نظر پزشک معالج می توانند در صبح روز عمل نیز استفاده شوند مثلا داروهای کاهنده فشار خون باید در روز عمل استفاده شوند ولی داروهای کاهنده قند خون بسته به مشورت پزشک می توانند روز عمل مصرف یا قطع شوند.

 

بهتر است توصیه های کلی زیر رعایت شود هر چند ممکن است بسته به شرایط بعضی از محدودیت های مذکور بسته به نظر جراح تخفیف یا بعضی از انها مورد تاکید بیشتری قرار گیرد.

  1. استراحت مطلق مورد نیاز نیست.اگر عمل تحت بیهوشی عمومی انجام شده باشد دو ساعت پس از هوشیاری کامل رژیم مایعات شروع و کم  کم به رژیم معمولی تبدیل می شود. اغلب فعالیت های معمولی از جمله خم شدن و زور زدن در حد بلند کردن اجسام سبک یا خوابیدن در صورتیکه در انجام انها میانه روی رعایت شده با شد می توانند انجام شوند.تاکید بر اجتناب از ضربه مستقیم به چشم می باشد چرا که در اشکال معمول پیوند قرنیه بخیه های ظریف به کار می رود که با ضربه ممکن است باز شوند.استفاده از محاقظ در شبها حداقل یک هفته توصیه می شود ولی استفاده از عینک محافظ مناسب در فعالیت های با ریسک بالا (کشتی -فوتبال)برای باقی عمر ضروری است.
  2. درمانهای دارویی:مجموعهای از درمانهای دارویی شامل قطره های چشمی و گاه درمانهای خوراکی بسته به صلاحدید پزشک و وضعیت زمینه ای در بیمارپس از عمل جراحی تجویز می گردد.این درمانها معمولا 1-3 ماه بعد قطع می شوند ولی در موارد خاص ممکن است به مدت طولانی ادامه یابند
  3. معاینات پزشکی:در فاصله یک روز پس از عمل جراحی اولین معاینه انجام می شود و پس از 3 روزاول  اگر مشکلی نباشد فاصله معاینات افزایش می یابد.در اشکال خاص پیوند قرنیه که در ان بخیه همانند اشکال معمول پیوند به کار نمیرود مالیدن چشم تنها در 3 هفته اول پس از عمل ممنوع است  و پس از ان همانند کسی که عمل جراحی اب مروارید انجام داده است حساسیت چندانی در مقابل ضربه به چشم وجود ندارد.
  4. استحمام و تماس اب با چشم حداقل به مدت 3-5 روز اجتناب شود این امر به دلیل وجود زخم سطحی  در محل عمل می باشدو به محض اینکه این زخم سطحی ترمیم یافتپزشک اجازه تماس با اب را به بیمار می دهددر این دوره اجتناب از محیط های الوده (گردو غبار ) توصیه می شود و در صورتیکه شخص در خارج از خانه کار می کند بهتر است دو هفته مرخصی بگیرد
  5. تمیز نمودن اطراف پلکها:در چند روز اول که ترشحات چشمها زیاد است لازم است اطراف پلکها با پارچه نرم پاک شود که البته انجام اینکار با اموزش صحیح به اطرافیان بیمار قابل انجام است.
  6. اعمال زناشویی حداقل دو هفته پس از عمل بلامانع است.
  7. قرنیه پیوند شده تا سالها پس از عمل ممکن است حس ان کمتر از نرمال باشد.پس تماس اجسام خارجی ممکن است حس نشود.
  8. یکسال اول پس از پیوند حساس ترین دوره جهت رد پیوند است و در اواخر سال اول زمان برداشتن نخ بخیه فرا می رسد.بهرحال بیشترین مراقبت از پیوند قرنیه در سال اول انجام میشود
  9. کشیدن بخیه:کشیدن بخیه ها به جهت تسریع در بهبود بینایی می تواند از ماههای اول پس از عمل انجام شود ولی برداشتن بخیه ها هرزمان که پاره یا شل شوند باید به سرعت انجام شوددر باقی موارد بخیه ها می توانند به مدت چند سال بسته به صلاحدید پزشک باقی بمانند
  10. علائم رد پیوند:در تمام انواع پیوند قرنیه واکنش رد پیوندمی تواند رخ دهدولی اهمیت ان متفاوت است.در هر صورت بیمار باید در صورت رخداد علائم(قرمزی چشم-کاهش دید-حساسیت به نور و احساس ناراحتی در چشم)که بیش از چند ساعت به طول بیانجامد در اسرع وقت به پزشک مراجعه کند چرا که در اغلب موارد درمان به موقع موثر بوده و از تکرار پیوند جلوگیری می کند.

           همانطور که ذکر شد بدلیل ضعیف بودن قرنیه پیوند شده نسبت به ضربه حساس است و هیچگاه حتی با گذشت زمان استحکام قرنیه معمولی را بدست نمی اورد از این رو لازم است که عینک طبی یا افتابی برای محافظت از ضربه های اتفاقی به چشم مورد استفاده قرار بگیرد و در صورتیکه  در فعالیتهای ورزشی شرکت می کند از عینک های مخصوص استفاده شود